Ἡ Γειτονιά μας: Νεάπολη Ἐξαρχείων (19ος Αἰῶνας)
Ἡ Γειτονιά μας: Νεάπολη Ἐξαρχείων (19ος Αἰῶνας)
τῆς Νατάσας Καραποστόλη
Τό Ἀνοικτό Ψυχοθεραπευτικό Κέντρο ἱδρύθηκε τόν Φεβρουάριο τοῦ 1980 καί στεγάσθηκε σέ ἕνα ἰσόγειο διαμέρισμα, μιᾶς τυπικῆς πολυκατοικίας, στή Νεάπολη Ἐξαρχείων. Λίγα χρόνια ἀργότερα μεταφερθήκαμε στό ἰδιόκτητο (!) πλέον νεοκλασικό κτίριο, ἐπί τῆς ὁδοῦ Χαραλάμπη καί πάλι, ὅπου στεγαζόμαστε μέχρι καί σήμερα. Ἡ ἐπιλογή μιᾶς γειτονιᾶς στό κέντρο τῆς Ἀθήνας δέν ἦταν τυχαία. Ἀπηχεῖ μία ἀπό τίς βασικές ἀρχές τοῦ ὀργανισμοῦ, οἱ ὁποῖες ἄλλωστε ἀποτυπώθηκαν στήν ὀνοματοδοσία «Ἀνοικτό Ψυχοθεραπευτικό Κέντρο»:
- «Ἀνοικτό», γιατί εἶναι ἀνοικτό σέ ὅλους, ἀνεξαρτήτως προβλημάτων, φύλου, ἡλικίας κλπ. Ἀρκεῖ κανείς νά θέλει ὁ ἴδιος νά ἔρθει. Ἀνοικτό, ἐπίσης σέ ἰδέες, προβληματισμούς καί νέες ἐφαρμογές.
- «Ψυχοθεραπευτικό», γιατί ἡ κύρια μορφή θεραπείας, εἶναι ἡ ψυχοθεραπεία, κυρίως ἡ ὁμαδική, καί οἱ ὅποιες ἄλλες θεραπεῖες (π.χ. φαρμακευτική) θεωροῦνται δευτερεύουσες καί ὑποστηρικτικές.
- «Κέντρο», γιατί πέρα ἀπό τό αὐτονόητο, βρίσκεται στό κέντρο τῆς Ἀθήνας γιά πολύ συγκεκριμένους λόγους. Ἡ ἱδρυτική ὁμάδα ἀποφάσισε ὅτι ἡ ἕδρα τοῦ Κέντρου δέν θά εἶναι σέ κάποιο ἀπομακρυσμένο προάστιο, ὅπου βρίσκονται – ἕως καί σήμερα – κατά κύριο λόγο οἱ ψυχιατρικές κλινικές. Σέ μέρη ἀπομονωμένα, εὐάερα καί εὐήλια, μακριά ἀπό τόν κοινωνικὸ ἱστό, λές καὶ εἶναι ὁ ἀέρας καί ὁ ἥλιος πού λείπει ἀπό τούς ἀνθρώπους μέ ψυχολογικά προβλήματα.
Ἡ Ἑλένη Μοράρου, στήν «Ἐποχή τῆς Ἀθωότητας» (Matrix 37) ἀναφέρει ὅτι ὅταν ἡ ἱδρυτική ὁμάδα ξεκίνησε τήν ἀναζήτηση τοῦ χώρου «συμφωνήσαμε ὅλοι ὅτι τό κέντρο τῆς πόλης ἦταν ἰδανικό καί ξεκίνησαν οἱ συναντήσεις μέ μεσίτες, μέ φίλους μηχανικούς καί ἄλλους. Ἀνάμεσα σέ ἀρκετούς πού εἴδαμε, καταλήξαμε στόν χῶρο τῆς Χαραλάμπη 9-11, σέ ἕνα ἰσόγειο μεγάλο (180 m2 περίπου) διαμέρισμα… Νά σημειώσω ἐδῶ ὅτι τό διαμέρισμα αὐτό γιά πολλά χρόνια νοικιαζόταν ἀπό τόν Σύλλογο Πολιτικῶν Μηχανικῶν, τούς ὁποίους ἔδιωξαν οἱ ἔνοικοι γιατί κάνανε φασαρία στίς Γενικές Συνελεύσεις. Ἐπέλεξαν… νά τό νοικιάσουν σ’ ἐμᾶς∙ ποῦ να ξέρανε…! Ἕνα ἄλλο ζήτημα πού μᾶς προβλημάτιζε ἀπό νωρίς ἀφοροῦσε τούς συγκατοίκους καί γείτονες. Εἴχαμε ἀγωνία γιά τήν ἀντίδρασή τους στό γεγονός ὅτι μία ψυχιατρική μονάδα ἄρχισε να λειτουργεῖ στήν πολυκατοικία τους, στή γειτονιά τους, στό κέντρο τῆς πόλης.
Μετά ἀπό 45 χρόνια, μποροῦμε μετά βεβαιότητος, νά ποῦμε ὅτι τό ἐγχείρημα πέτυχε… καί αὐτό τῆς γειτονιᾶς!
Νεάπολη Ἐξαρχείων
Θεωροῦμε τούς ἑαυτούς μας τυχερούς γιά ἐκείνη, τήν ἀρχική ἐπιλογή ἕδρας ἀπό τήν ἱδρυτική ὁμάδα τοῦ Κέντρου. Μιά γειτονιά πού μᾶς ἀγκάλιασε, τήν ἀγαπήσαμε, τήν εἴδαμε νά ἀλλάζει, μιά γειτονιά «μέ προσωπικότητα»! Θά ἀνατρέξουμε στήν ἱστορία της μέσα ἀπό διάφορες πηγές, πού καταφέραμε νά ἐντοπίσουμε, εἴτε βιβλιογραφικές εἴτε διαδικτυακές. Εὐτυχῶς, τό ὑλικό ἦταν ἀρκετό καί ὁ φιλίστωρ ἀναγνώστης μπορεῖ να ἀνατρέξει σ’ αὐτό γιά περισσότερες πληροφορίες.
19ος Αἰώνας
Τό 1834, ἐπί Ὄθωνος, ἡ Ἀθήνα ἀνακηρύχθηκε ἐπίσημα σέ «Βασιλική καθέδρα καί πρωτεύουσα» τοῦ νεοσύστατου ἑλληνικοῦ κράτους. Δέν ἦταν παρά ἕνα μεγάλο χωριό, τό ὁποῖο μετά τούς ἀγῶνες τῆς ἀνεξαρτησίας, εἶχε μετατραπεῖ σέ μιά μάζα χαλασμάτων καί σκόνης. «Αὐτό δέν εἶναι αἱ ἰοστεφεῖς καί περίφημοι Ἀθῆναι. Αὐτό εἶναι μονάχα ἕνας θεόρατος σωρός ἐρείπια, μιά ἄμορφη μονότονη, γκριζωπὴ μᾶζα στάχτης καί σκόνης, ἀπ’ ὅπου ξεπροβάλλουν μιά δωδεκάδα φοίνικες καί κυπαρίσσια, τά μόνα πού ἀντιστέκονται στήν καθολική ἐρήμωση», ἀναφωνεῖ ὁ ἑλληνιστής Λουδοβίκος Ρός τόν Αὔγουστο τοῦ 1832. Προφανῶς ἀπαιτεῖται ταχεῖα ἀνοικοδόμηση καί ἀνθρώπινο δυναμικό γιά νά τήν ὑποστηρίξει. Τό ἐργατικό δυναμικό ἀποτελοῦνταν κυρίως ἀπό ντόπιους Ἀθηναίους, οἱ ὁποῖοι ἐπέστρεφαν στήν πόλη, πρόσφυγες ἀπό ἄλλες περιοχές τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας καί πολλούς τεχνῖτες ἀπό ὅλη τήν Ἑλλάδα καί κυρίως τά νησιά. Οἱ ἐργάτες ἐργάζονταν κάτω ἀπό ἀντίξοες συνθῆκες καί διέμεναν σέ αὐθαίρετες κατασκευές, σέ κοντινές στό κέντρο περιοχές. Μία ἀπό αὐτές εἶναι ἡ Νεάπολη…
Διαβάστε ὁλόκληρο τό ἄρθρο: