Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ 18 ΑΝΩ, Κατερίνα Μάτσα
Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ 18 ΑΝΩ. ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΑΠΕΞΑΡΤΗΣΗΣ ΚΑΙ ΧΕΙΡΑΦΕΤΗΣΗΣ, ΧΩΡΙΣ ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ ΛΗΞΗΣ, Κατερίνα Μάτσα, Ἐκδόσεις ΑΓΡΑ, 2025
Ἐπίμετρο: Σἀββας Μιχαήλ
TO 18 ΑΝΩ ΣΤA 40 ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ἔχει ἀποδείξει στήν πράξη ὅτι «ὑπάρχει ἐναλλακτική», ὅτι «γίνεται καλά ὁ τοξικομανής», ἀρκεῖ νά βρεῖ τό θεραπευτικό πρόγραμμα πού τοῦ ταιριάζει. Χιλιάδες ἐξαρτημένα ἄτομα ἔχουν γίνει καλά, ἔχουν βρεῖ τόν δρόμο τους στή ζωή, ἕναν δρόμο χειραφέτησης, δημιουργίας καί ἀγώνα. Γι’ αὐτό τό 18ΑΝΩ ἔγινε – μαζί μέ τά ἄλλα στεγνά, δημόσια καί δωρεάν προγράμματα ἀπεξάρτησης– στόχος τῆς κυβερνητικῆς πολιτικῆς. Γι’αὐτό βιάστηκε ἡ κυβέρνηση νά περάσει κατακαλόκαιρο, παρά τίς ἔντονες ἀντιδράσεις ὅλων τῶν φορέων καί τῆς πλειονότητας τῆς κοινωνίας, τόν νόμο πού ἰδιωτικοποιεῖ τήν ψυχικὴ ὑγεία καί τήν ἀπεξάρτηση, πού κατεδαφίζει τό 18ΑΝΩ μέ τή φιλοσοφία του, πού καταδικάζει τά ἐξαρτημένα ἄτομα νά παραμείνουν στήν ἐξαθλίωση τοῦ δρόμου, «ἀόρατα».
Γι’αυτό καταγράφουμε τήν ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ 18ΑΝΩ, ἀρχίζοντας ἀπά τά πρῶτα βήματα μέσα στό Δαφνί, στό κλίμα τῶν κοινωνικῶν ἀναταράξεων τῆς Μεταπολίτευσης, τῶν συλλογικῶν ἀγώνων, τῶν ἐλπίδων καί τῶν διαψεύσεων γιά μιά ψυχιατρική μεταρρύθμιση, ἀληθινά ριζοσπαστική. Στό κλίμα τῆς ἐξάπλωσης τῆς χρήσης σκληρῶν ναρκωτικῶν στήν ἑλληνική κοινωνία καί τῆς ἀπελπισμένης ἀναζήτησης ἀπό ὅλο καί περισσότερα ἄτομα μιᾶς θέσης θεραπείας στό τότε μικρό 18ΑΝΩ. Στό κλίμα τῆς «μικρῆς ἐπανάστασης» πού ἐπιχειρήθηκε ἀπό μιά χούφτα ἀνθρώπων, θεραπευτῶν καί θεραπευόμενων, πού κατάφεραν, μέσα ἀπό συλλογικούς ἀγῶνες νά κάνουν πράξη τό ὅραμά τους καί νά οἰκοδομήσουν μιά πρότυπη μονάδα μέ 33 δομές σέ ὅλη τήν Ἀττική, εἰσάγοντας γιά πρώτη φορά στήν Ἑλλάδα εἰδικά προγράμματα ἀπεξάρτησης, ὅπου ἡ ψυχοθεραπεία καί ἡ τέχνη, στή διαλεκτική τους σχέση, γίνονται ὁ καταλύτης στή θεραπεία ἀπεξάρτησης καί δίνουν καταπληκτικά ἀποτελέσματα.
Στό ΨΝΑ, αὐτή ἡ ἀντίσταση πῆρε σιγά-σιγά τή μορφή ἑνός μειοψηφικοῦ, ἀλλά θαρραλέου κινήματος ἀποασυλοποίησης, πού συσπείρωσε νέους στήν ἡλικία ψυχιάτρους, ψυχολόγους, νοσηλευτές, κοινωνικούς λειτουργούς καί ἄλλους ἐργαζόμενους.
Ἡ ἱδρυτική ὁμάδα, χωρίς νά διαθέτει ἑνιαία ἰδεολογία, ἐμπνεόταν ἀπό τίς ἰδέες τοῦ Μάη καί τό ὅραμα τῆς ἐπαναστατικῆς ἀλλαγῆς τῆς κοινωνίας. Σημεῖα ἀναφορᾶς ἀποτελοῦσαν ὁ Φρόυντ, ὁ Λακάν, ὁ Μαρκοῦζε, ὁ Σάρτρ, ὁ Φουκώ, ὁ Μάρξ, ὁ σουρεαλισμός, ἡ διαρκής ἐπανάσταση, τό ἀντιασυλικό κίνημα, ὁ Φράνκο Μπαζάλια, ὁ Φελίξ Γκουατταρί, ὁ Ὀλιβενστάϊν, ὁ Λαίνγκ, ὁ Κοῦπερ καί ἄλλοι στοχαστές.
(ἀπό τό ὀπισθόφυλλο)
